به گزارش پایگاه خبری اصفهان سبز، وقتی پای صحبت استادکاران بناهای قدیمی می‌نشینی، داستان فقط از آجر، چوب، سقف، در و پنجره نیست؛ هر قطعه چوب و هر نقش و کنده‌کاری، بخشی از هویت یک بنا و خاطره مردمانی است که سال‌ها در آن رفت‌وآمد داشته‌اند.
داود نجفی هروی، استادکار اهل هرات افغانستان، یکی از همین هنرمندان است که بیش از سه سال گذشته را صرف مرمت و ساخت بخش‌هایی از یک حسینیه قدیمی در خمینی‌شهر کرده است؛ کاری که در ابتدا با ساخت شیروانی آغاز شد، اما به مرور بخش‌های دیگری از معماری و نجاری این مجموعه را نیز دربر گرفت.
هروی درباره مدت حضور خود در این پروژه می‌گوید: «تقریباً سه سال و نیم است که اینجا هستم. روز اول برای ساخت شیروانی آمدم. قرار بود فقط همین کار را انجام بدهم، اما بعد کارهای دیگری هم به ما سپرده شد.»
این استادکار که همزمان در زمینه معماری سنتی، بنایی و نجاری فعالیت دارد، ساخت سقف و اتاق، اجرای نما و ساخت درهای چوبی این حسینیه را از جمله فعالیت‌های خود در این بنا عنوان می‌کند.
او می‌افزاید: «هم کار معماری انجام داده‌ام و هم کارهای نجاری. سقف‌ها را ساخته‌ام، اتاق ساخته‌ام و روی نما و درهای چوبی هم کار کرده‌ام. الان هم ساخت سقف یکی از اتاق‌ها و کارهای نجاری را ادامه می‌دهیم.»
ماجرای ماندن یک استادکار در خمینی‌شهر
داستان حضور این استادکار افغانستانی در خمینی‌شهر نیز روایت جالبی دارد. هروی می‌گوید فردی به نام «عباس تنباکوشناس» از اصفهان که او را از قبل می‌شناخته، واسطه حضورش در این پروژه شده است.
هروی توضیح می‌دهد: «من از افغانستان آمده بودم و قصد داشتم به تهران بروم و آنجا کار کنم. آقای تنباکوشناس چند بار با من تماس گرفتند و گفتند برای یک کار قدیمی استادکار لازم دارند. ابتدا باور نمی‌کردم و فکر می‌کردم شوخی می‌کنند، اما آمدم و کار را دیدم.»
به گفته او، قرار بود مدت کوتاهی در این پروژه بماند، اما علاقه به کار و فضای حسینیه باعث شد حضورش در این مکان طولانی‌تر شود.
هروی درباره دلیل ماندنش در این حسینیه می‌گوید: «حقیقتش چیزهایی دیدم و صحبت‌هایی شد که برایم خیلی دلنشین بود. حاج‌آقا به من گفت اینجا پایگاه حسینیه است و این کار برای امام حسین(ع) و امام رضا(ع) انجام می‌شود.»
او ادامه می‌دهد: «من خودم عقیده دارم و عمرم در حسینیه‌ها و مسجدها گذشته است. وقتی دیدم این کار برای مسجد و حسینیه و امام حسین(ع) انجام می‌شود، دلم خواست همین‌جا بمانم و کار کنم.»
میراثی برای آیندگان
برای این استادکار، مرمت و بازسازی یک بنای قدیمی صرفاً یک پروژه ساختمانی نیست؛ او معتقد است نتیجه کار باید سال‌ها باقی بماند تا آیندگان نیز بتوانند حاصل دسترنج امروز را ببینند.
هروی می‌گوید: «وقتی کاری انجام می‌دهیم، مردم ممکن است امروز از کنار آن رد شوند و توجه نکنند، اما سال‌های بعد می‌آیند و می‌بینند چه کاری انجام شده است. برای من مهم است که کار خوب از خودمان به جا بماند.»
یکی از بخش‌هایی که این استادکار با علاقه از آن صحبت می‌کند، درهای قدیمی و کنده‌کاری‌های سنتی است. او درباره یکی از درهای حسینیه می‌گوید: «این در قدیمی است و روی آن کار زیادی انجام شده. حتی آیات قرآن با دست روی آن کنده‌کاری شده است. وقتی چنین کاری به ما سپرده می‌شود، باید با دقت انجامش بدهیم؛ چون قرار است سال‌ها باقی بماند.»
گرانی چوب؛ چالشی برای هنرهای سنتی
هروی معتقد است در معماری سنتی، ارزش یک اثر فقط به هزینه مصالح یا دستمزد خلاصه نمی‌شود، بلکه ظرافت، اصالت و هنر دست استادکار نیز اهمیت زیادی دارد.
او درباره هزینه چوب و دشواری تأمین مصالح می‌گوید: «چوب خیلی گران شده است. قیمت چوب در سال‌های گذشته با امروز قابل مقایسه نیست. بعضی چوب‌هایی که آن زمان با قیمت پایین‌تر تهیه می‌شد، امروز بسیار گران شده‌اند.»
به اعتقاد این استادکار، افزایش قیمت مصالح موجب شده اجرای کارهای سنتی، به‌ویژه فعالیت‌های چوبی و کنده‌کاری، دشوارتر شود. به گفته او، ساخت یک در یا سازه چوبی بزرگ، علاوه بر هزینه بالای چوب، ساعت‌ها کار دستی و استفاده از ابزار و دستگاه‌های مختلف را نیز نیاز دارد.
۱۵ سال فعالیت در معماری سنتی
این استادکار افغانستانی درباره سابقه فعالیت خود در این حرفه می‌گوید: «حدود ۱۵ سال است که در زمینه معماری سنتی کار می‌کنم.»
اما پاسخ او درباره اینکه این هنر را نزد کدام استاد آموخته، روایت متفاوتی دارد.
هروی می‌گوید: «من جایی شاگردی نکردم و نزد استاد خاصی هم درس نخواندم. این هنر را ذوقی و خدادادی می‌دانم. خدا این استعداد را به من داده است.»
او البته از تجربه سال‌های فعالیت خود در افغانستان نیز یاد می‌کند و می‌گوید نمونه کارها و مصاحبه‌هایی از فعالیت‌هایش در روزنامه‌ها و مجلات افغانستان منتشر شده است.
دسترنجی که در خمینی‌شهر باقی می‌ماند
کار هروی در این حسینیه امام رضا فروشانی های خمینی شهر همچنان ادامه دارد؛ از ساخت سقف و فعالیت‌های بنایی گرفته تا نجاری و مرمت درها و بخش‌های مختلف بنا. او نمی‌داند این پروژه دقیقاً چه زمانی به پایان خواهد رسید، اما می‌گوید تا زمانی که کاری باقی مانده باشد، برای انجام آن تلاش خواهد کرد.
داود نجفی هروی شاید روزی دوباره به افغانستان بازگردد، اما بخشی از هنر و دسترنج او در همین حسینیه قدیمی باقی خواهد ماند؛ در چوب‌هایی که تراش خورده‌اند، نقش‌هایی که با دست کنده شده‌اند و سقف‌ها و سازه‌هایی که قرار است سال‌ها بر سر مردمی باشد که برای عزاداری و برگزاری آیین‌های مذهبی به این مکان می‌آیند.
او در پایان می‌گوید: «خدا این هنر را به من داده است و امیدوارم بتوانم با عزت و سلامتی کار کنم و چیزی از خودم به جا بگذارم.»
0 نظر