مسکن ملی تیران؛ از سود دوران مشارکت تا بحران فاضلاب، متقاضیان هنوز پاسخ روشنی ندارند

به گزارش پایگاه خبری اصفهان سبز ، پروژه ۱۴۶ واحدی نهضت ملی مسکن تیران که روند اجرای آن از سال ۱۳۹۸ آغاز شده، به گفته نمایندگان متقاضیان، با مشکلاتی از جمله طولانی شدن فرایند ساخت، تفاوت میزان پیشرفت واحدها، ابهام در نحوه محاسبه سود دوران مشارکت و تعیین تکلیف نشدن زیرساخت فاضلاب مواجه است؛ مشکلاتی که نگرانی خانواده‌های چشم‌انتظار را درباره هزینه‌های نهایی و شرایط تحویل واحدها افزایش داده است.

متقاضیان این پروژه که طی سال‌های گذشته آورده‌های مالی خود را برای خانه‌دار شدن پرداخت کرده‌اند، اکنون خواستار پاسخ روشن درباره علت تأخیرها، مسئولیت هزینه‌های ایجادشده و برنامه قطعی برای تکمیل و تحویل واحدها هستند.

«ظلمی که باید پذیرفت»؛ پاسخ فرماندار به مطالبه سود دوران مشارکت

یکی از مهم‌ترین مطالبات متقاضیان، تعیین تکلیف سود دوران مشارکت بانکی و مشخص شدن مسئولیت پرداخت هزینه‌های مالی ناشی از طولانی شدن پروژه است.

بنا بر اظهارات نمایندگان متقاضیان، در جلسه شورای مسکن شهرستان تیران و کرون در هفتم مهرماه، فرماندار شهرستان در پاسخ به مطالبه آنان درباره پرداخت سود دوران مشارکت، وضعیت موجود را «ظلمی که باید متقاضیان بپذیرند» توصیف کرده است؛ اظهارنظری که به گفته نمایندگان متقاضیان، نتوانسته به پرسش اصلی آنان درباره منشأ هزینه‌ها و مسئولیت قانونی پرداخت آن پاسخ دهد.

پرسش اساسی اینجاست که اگر طولانی شدن پروژه موجب افزایش هزینه‌های مالی شده است، مسئولیت این افزایش هزینه بر عهده چه کسی است و سهم هر یک از عوامل مؤثر در تأخیر چگونه تعیین می‌شود؟

بر اساس اطلاعات ارائه‌شده از سوی نمایندگان متقاضیان، روند اجرای پروژه از سال ۱۳۹۸ آغاز شده و مراحل مختلفی از جمله کلنگ‌زنی، انتخاب واحد و پرداخت آورده‌های اصلی را پشت سر گذاشته است. همچنین، نخستین پرداخت‌های تسهیلات بانکی، بنا بر اطلاعات اولیه آنان، احتمالاً در سال‌های ۱۳۹۹ یا ۱۴۰۰ انجام شده است.

با این حال، تعیین دقیق دوره مشارکت بانکی و سهم هر عامل در طولانی شدن پروژه، مستلزم بررسی قراردادها، اسناد بانکی، گزارش‌های رسمی پیشرفت و مستندات مربوط به روند اجرای عملیات ساختمانی است.

قانون درباره سود دوران مشارکت چه می‌گوید؟

مطابق تبصره ۳ ماده ۴ قانون جهش تولید مسکن، در صورتی که افزایش طول دوره ساخت ناشی از قصور و کوتاهی سازنده باشد، سود دوران مشارکت مربوط به مدت افزایش‌یافته، با تأیید وزارت راه و شهرسازی، بر عهده سازنده خواهد بود.

بر این اساس، تعیین تکلیف هزینه‌های مالی این پروژه باید بر پایه مستندات و بررسی علت تأخیر انجام شود. صرف اعلام اینکه متقاضیان باید هزینه ایجادشده را بپذیرند، جایگزین بررسی مسئولیت‌های قانونی و قراردادی طرف‌های دخیل در اجرای پروژه نخواهد بود.

ازاین‌رو، این پرسش‌ها همچنان مطرح است: آیا علت و مدت تأخیر پروژه ۱۴۶ واحدی تیران به‌صورت رسمی بررسی شده است؟ آیا سهم احتمالی سازنده، بانک و سایر عوامل مؤثر در روند اجرای پروژه مشخص شده است؟ آیا نتیجه بررسی‌ها و مبنای محاسبه سود دوران مشارکت در اختیار متقاضیان قرار گرفته است؟

تفاوت پیشرفت واحدها؛ چرا پروژه یکپارچه تکمیل نشده است؟

در کنار موضوع سود دوران مشارکت، تفاوت میزان پیشرفت واحدها و مشخص نبودن زمان قطعی تکمیل همه ساختمان‌ها نیز از دیگر دغدغه‌های متقاضیان است.

بر اساس اطلاعات ارائه‌شده از سوی نمایندگان آنان، میزان پیشرفت برخی واحدها حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد و برخی دیگر نزدیک به ۸۵ درصد اعلام شده است. همچنین، به گفته متقاضیان، تعدادی از واحدهایی که ظاهراً آماده تحویل هستند، همچنان با نواقصی مواجه‌اند که باید پیش از تحویل نهایی برطرف شوند.

این ارقام هنوز نیازمند تطبیق با گزارش رسمی پیشرفت پروژه است؛ با این حال، تفاوت اعلام‌شده در میزان پیشرفت واحدها، ضرورت انتشار گزارشی شفاف درباره وضعیت هر ساختمان، موانع باقی‌مانده و زمان‌بندی تکمیل را برجسته می‌کند.

متقاضیان انتظار دارند دستگاه‌های مسئول به‌جای ارائه وعده‌های کلی، برنامه‌ای مشخص و قابل پیگیری برای رفع نواقص، تکمیل عملیات اجرایی و تحویل واحدهای باقی‌مانده اعلام کنند.

خانه‌دار شدن یا آغاز دردسر تازه؟؛ معضل فاضلاب در پروژه ۱۴۶ واحدی

مشکلات پروژه به تأخیر در ساخت و هزینه‌های بانکی محدود نمی‌شود. بنا بر اظهارات نمایندگان متقاضیان، نبود زیرساخت مناسب فاضلاب نیز به یکی دیگر از نگرانی‌های جدی خانواده‌هایی تبدیل شده است که پس از سال‌ها انتظار، امیدوار به تحویل خانه و آغاز زندگی در شرایطی متعارف هستند.

بر اساس اطلاعات ارائه‌شده از سوی نمایندگان متقاضیان، درخواست‌های مربوط به انشعاب فاضلاب از سوی اداره آب و فاضلاب شهرستان، از سال‌های ۱۳۹۸ یا ۱۳۹۹ و هم‌زمان با مراحل ابتدایی پروژه مطرح یا ثبت شده است. با این حال، به گفته آنان، اکنون که تعدادی از واحدها در آستانه تحویل یا در مرحله تحویل ناقص قرار دارند، زیرساخت و تأسیسات لازم برای اتصال ساختمان‌ها به شبکه فاضلاب تعیین تکلیف نشده است.

متقاضیان همچنین اعلام کرده‌اند که از خانواده‌ها خواسته شده است برای هر ساختمان، به هزینه خود چاه فاضلاب حفر کنند؛ این در حالی است که هر ساختمان بیش از پنج واحد دارد و با سکونت چندین خانوار، حجم استفاده از این تأسیسات افزایش خواهد یافت.

این وضعیت، علاوه بر تحمیل هزینه احتمالی تازه به خانواده‌ها، پرسش‌هایی درباره نحوه طراحی پروژه، پیش‌بینی زیرساخت‌های ضروری، هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی و شرایط لازم برای تحویل واحدها ایجاد می‌کند.

اگر درخواست‌های مربوط به فاضلاب از سال‌های ابتدایی اجرای پروژه مطرح بوده است، چرا وضعیت اتصال به شبکه یا راهکار اصولی دفع فاضلاب تا مرحله تحویل واحدها تعیین تکلیف نشده است؟ آیا در طراحی اولیه مجموعه، اتصال به شبکه فاضلاب پیش‌بینی شده بود؟ مسئولیت تأمین اعتبار و اجرای تأسیسات موردنیاز بر عهده کدام دستگاه یا طرف قرارداد بوده است؟

مسکن فقط دیوار و سقف نیست

خانه زمانی می‌تواند پاسخگوی نیاز یک خانواده باشد که زیرساخت‌های ضروری زندگی نیز در آن فراهم شده باشد. تحویل ساختمانی که ساکنان آن برای دفع فاضلاب ناچار به تأمین تأسیسات جداگانه و پرداخت هزینه از جیب خود باشند، بدون روشن شدن مسئولیت طراحی و اجرای زیرساخت‌ها، نمی‌تواند پایان واقعی مطالبه متقاضیان تلقی شود.

از سوی دیگر، استفاده از چاه فاضلاب برای چندین واحد مسکونی، بدون بررسی ظرفیت، شرایط فنی، الزامات بهداشتی و ضوابط محلی، نمی‌تواند راهکاری بدیهی و بی‌مسئله تلقی شود. ضروری است مرجع فنی و بهداشتی ذی‌صلاح، ایمنی و کفایت هر راهکار موقت یا دائمی را بررسی و نتیجه را اعلام کند.

در چنین شرایطی، متقاضیان حق دارند بدانند آیا حفر چاه برای ساختمان‌های چندواحدی از نظر فنی و بهداشتی تأیید شده است و آیا این راهکار موقت خواهد بود یا قرار است جایگزین اتصال به شبکه فاضلاب شود.

پرسش‌های صریح متقاضیان از دستگاه‌های مسئول

پایگاه خبری، تحلیلی اصفهان سبز برای روشن شدن ابعاد مختلف این پرونده و پاسخ‌گویی به مطالبات متقاضیان، خواستار ارائه توضیحات مستند از سوی بنیاد مسکن، اداره راه و شهرسازی، بانک مسکن، اداره آب و فاضلاب و فرمانداری شهرستان تیران و کرون درباره محورهای زیر است:

درباره سود دوران مشارکت و تأخیر پروژه:

• تاریخ دقیق آغاز و پایان دوره مشارکت بانکی این پروژه چه زمانی است؟

• تسهیلات بانک مسکن در چه تاریخ‌هایی و با چه مبالغی به پروژه پرداخت شده است؟

• چه میزان از طولانی شدن پروژه ناشی از قصور احتمالی سازنده بوده و این موضوع از سوی کدام مرجع بررسی شده است؟

• مبنای قانونی و قراردادی مطالبه سود از متقاضیان چیست و آیا سهم احتمالی سازنده از سود دوران افزایش‌یافته ساخت محاسبه شده است؟

• جدول زمان‌بندی اولیه و اصلاح‌شده پروژه، صورت‌جلسات مربوط به توقف یا کندی عملیات اجرایی و گزارش‌های رسمی پیشرفت چه اطلاعاتی ارائه می‌کنند؟

• برنامه قطعی برای تکمیل نواقص و تحویل واحدهای باقی‌مانده چیست؟

درباره زیرساخت فاضلاب:

• درخواست‌های انشعاب فاضلاب این پروژه در چه تاریخی ثبت شده و نتیجه بررسی آنها چه بوده است؟

• آیا اتصال به شبکه فاضلاب در طراحی اولیه مجموعه پیش‌بینی شده بود؟ اگر چنین بوده، چرا زیرساخت لازم اجرا نشده است؟

• مسئولیت طراحی، تأمین اعتبار و اجرای تأسیسات فاضلاب بر عهده کدام دستگاه یا طرف قرارداد بوده است؟

• هزینه حفر چاه برای هر ساختمان بر چه مبنای فنی و قراردادی به متقاضیان واگذار شده است؟

• آیا ظرفیت و ایمنی چاه‌های پیشنهادی برای ساختمان‌های چندواحدی از سوی مراجع فنی و بهداشتی تأیید شده است؟

• برنامه نهایی برای تأمین زیرساخت اصولی فاضلاب مجموعه چیست و چه زمانی اجرا خواهد شد؟

طرح این پرسش‌ها به معنای پیش‌داوری درباره مسئولیت نهایی هیچ‌یک از دستگاه‌ها نیست؛ بلکه هدف، روشن شدن واقعیت، تعیین تکلیف تعهدات و جلوگیری از انتقال هزینه‌های احتمالی ناشی از تأخیر یا ناهماهنگی، بدون بررسی مستند مسئولیت‌ها، به متقاضیان است.

مطالبه مردم، پاسخ روشن و اقدام عملی است

متقاضیان پروژه ۱۴۶ واحدی نهضت ملی مسکن تیران طی سال‌های گذشته برای خانه‌دار شدن آورده‌های مالی خود را پرداخت کرده‌اند و اکنون انتظار دارند بدانند چه عواملی موجب طولانی شدن پروژه شده، هزینه‌های مالی بر چه مبنایی محاسبه شده و مسئولیت تکمیل تعهدات باقی‌مانده بر عهده چه اشخاص یا دستگاه‌هایی است.

مردم برای رسیدن به رفاه و برخورداری از زندگی شایسته تلاش می‌کنند؛ بنابراین، انتظار طبیعی آنان این است که پس از سال‌ها انتظار برای خانه‌دار شدن، همچنان درگیر ابتدایی‌ترین نیازهای زندگی و هزینه‌هایی نباشند که منشأ و مسئولیت آنها برایشان روشن نیست.

اگر بنا بر اظهارات مطرح‌شده، وضعیت موجود ناعادلانه است، انتظار می‌رود مسئولان به‌جای بسنده کردن به توصیف مسئله، برای بررسی مستند آن و تعیین تکلیف مشکلات اقدام کنند. پذیرش یک هزینه از سوی مردم، جایگزین پاسخ‌گویی درباره علت ایجاد آن نمی‌شود.

امروز مطالبه متقاضیان تیران فراتر از دریافت کلید است؛ آنان خانه‌ای می‌خواهند که امکان زندگی متعارف، ایمن و برخوردار از حداقل زیرساخت‌های ضروری در آن فراهم باشد.

پایگاه خبری، تحلیلی اصفهان سبز ، انتظار دارد دستگاه‌های مسئول، به‌جای ارجاع متقاضیان از یک اداره به اداره دیگر، توضیحاتی روشن و مستند درباره وضعیت مالی، اجرایی و زیرساختی پروژه ارائه کنند و مسئول اجرای هر تعهد، راهکار نهایی و زمان‌بندی تحقق آن را به‌صورت شفاف اعلام کنند.

مسئله فقط این نیست که پروژه چه زمانی به پایان می‌رسد؛ مسئله این است که مردم بدانند در طول این سال‌ها چه اتفاقی افتاده، هزینه‌های ایجادشده بر چه مبنایی محاسبه شده و چه کسی مسئول تکمیل تعهدات باقی‌مانده است.

تحویل مسکن باید آغاز آرامش خانواده‌ها باشد، نه شروع مجموعه‌ای از هزینه‌ها و مشکلاتی که امکان پیش‌بینی و تعیین تکلیف آنها در مراحل پیشین اجرای پروژه وجود داشته است.

اصفهان سبز این پرونده را تا دریافت پاسخ‌های رسمی و روشن شدن وضعیت پروژه ۱۴۶ واحدی نهضت ملی مسکن تیران دنبال خواهد کرد.