رسانه‌ها خاکریز مقابله با شایعات در شرایط جنگ هستند؛ تأکید بر تقویت تاب‌آوری و انسجام اجتماعی

به گزارش پایگاه خبری اصفهان سبز، مصطفی نباتی‌نژاد، رئیس مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی شهر اصفهان، در چهارمین نشست «فراشهر» با عنوان «بازخوانی مسائل کلان ملی و بین‌المللی از منظر شهر» و با موضوع «رسانه و تاب‌آوری شهر در جنگ»، با اشاره به اهمیت نقش رسانه‌ها در مدیریت افکار عمومی و تقویت انسجام اجتماعی اظهار کرد: «رسانه یکی از خاکریزهای مهم جامعه در برابر شایعات است و بازنشر اطلاعات نادرست، حتی از سوی افرادی که قصد اثرگذاری منفی ندارند، می‌تواند امید و ناامیدی کاذب ایجاد کند و زمینه‌ساز آسیب‌های اجتماعی شود.»

وی با تأکید بر ضرورت تقویت سواد رسانه‌ای و مسئولیت‌پذیری در انتشار اخبار افزود: «خبرنگاران به دلیل برخورداری از آگاهی و سواد رسانه‌ای، می‌توانند در اجتماعات و عرصه‌های مختلف اجتماعی نقش مؤثری در روایتگری صحیح، تشخیص اخبار معتبر از اطلاعات نادرست و ارتقای توانایی مردم برای ارزیابی اخبار ایفا کنند.»

هشدار درباره تأثیر شایعات و روایت‌های غیرواقعی بر افکار عمومی

رئیس مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی شهر اصفهان با اشاره به تفاوت احتمالی میان واقعیت‌های میدانی جامعه و روایت‌های منتشرشده در فضای مجازی تصریح کرد: «آنچه در گفت‌وگو با مردم و مشاهده واقعیت‌های جامعه به دست می‌آید، گاهی با تصویری که در شبکه‌های اجتماعی ارائه می‌شود، تفاوت دارد؛ زیرا برجسته‌سازی برخی افراد، اختلافات، برداشت‌های شخصی از متون و انتشار شایعات می‌تواند روایت‌های متفاوتی از واقعیت ایجاد کند.»

نباتی‌نژاد ادامه داد: «انتشار شایعات ممکن است به شکل‌گیری امید یا ناامیدی کاذب در جامعه منجر شود؛ در حالی که بخش قابل‌توجهی از مردم با صبوری و تکیه بر پیشینه تاریخی مقاومت، شرایط را دنبال می‌کنند و برخی روایت‌های متناقض منتشرشده در فضای مجازی نیز لزوماً بازتاب‌دهنده دیدگاه اکثریت جامعه نیستند.»

وی با تأکید بر اهمیت حضور فعال و مسئولانه رسانه‌ها در شرایط حساس خاطرنشان کرد: «اهالی رسانه می‌توانند با اطلاع‌رسانی دقیق، روایتگری مبتنی بر واقعیت و افزایش آگاهی عمومی، از گسترش شایعات و برداشت‌های نادرست جلوگیری کنند و در حفظ آرامش روانی و اجتماعی جامعه نقش‌آفرین باشند.»

ضرورت تقویت اعتماد عمومی و همبستگی اجتماعی در شرایط جنگ

رئیس مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی شهر اصفهان، تقویت اعتماد عمومی، حفظ همبستگی و افزایش تاب‌آوری اجتماعی را از ضرورت‌های مهم جامعه در شرایط جنگ دانست و اظهار کرد: «اجتماعات می‌توانند بستری برای نمایش وحدت و همگرایی باشند، اما ضروری است این همبستگی از محدوده گروه‌های کوچک فراتر برود و به شکل‌گیری یک هویت جمعی گسترده‌تر در جامعه منجر شود.»

نباتی‌نژاد با اشاره به اشتراکات تاریخی، فرهنگی و تمدنی ایرانیان افزود: «مردم ایران با وجود تفاوت در گرایش‌ها، سلایق و دیدگاه‌ها، سرنوشت مشترکی دارند و وارث میراث تاریخی و تمدنی مشترکی هستند؛ ازاین‌رو باید برای تقویت مقاومت، همراهی، همدلی و انسجام اجتماعی تلاش کرد تا زمینه پیشرفت و امیدآفرینی در دوران پس از جنگ فراهم شود.»

وی با تأکید بر مسئولیت اجتماعی رسانه‌ها تصریح کرد: «رسانه‌ها و خبرنگاران در کنار ایفای نقش مطالبه‌گری، نقد عملکردها و پیگیری مسائل و مشکلات جامعه، باید چارچوب اختلافات و شرایط عمومی کشور را نیز در نظر داشته باشند؛ چراکه در وضعیت کنونی، تقویت همبستگی و اتحاد اجتماعی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.»

بهره‌گیری از دیدگاه‌های شهروندان در تدوین اسناد سیاستی

رئیس مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی شهر اصفهان در بخش دیگری از سخنان خود، با تشریح سازوکار فعالیت باشگاه شهراندیشان از برنامه این مجموعه برای استفاده از دیدگاه‌های شهروندان و صاحب‌نظران در فرایند تدوین اسناد سیاستی خبر داد.

نباتی‌نژاد در این زمینه بیان کرد: «نشست‌های باشگاه شهراندیشان ضبط و محتوای آن‌ها تحلیل می‌شود تا دیدگاه‌ها، پیشنهادها و مسائل مطرح‌شده در قالب اسناد سیاستی تدوین و برای بهره‌برداری در اختیار بخش‌ها و دستگاه‌های مرتبط قرار گیرد.»

وی افزود: «شماری از اسناد سیاستی تهیه‌شده در باشگاه شهراندیشان تاکنون خروجی‌های قابل‌توجهی داشته‌اند و مشارکت مؤثر شهروندان و ارائه دیدگاه‌های آنان از عوامل مهم در شکل‌گیری این نتایج بوده است.»

مدیر مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی شهر اصفهان با تأکید بر ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت‌های فکری و اجتماعی شهروندان خاطرنشان کرد: «هدف از برگزاری این نشست‌ها، فراهم‌سازی بستری برای طرح مسائل، تبادل دیدگاه‌ها و تبدیل نظرات کارشناسی و مردمی به پیشنهادهای سیاستی قابل‌استفاده برای بخش‌های تصمیم‌گیر و اجرایی است.»

رعایت امانت‌داری و انعکاس دیدگاه‌های متفاوت در اسناد پژوهشی

نباتی‌نژاد با اشاره به اهمیت رعایت اصول اخلاق پژوهش و امانت‌داری در تدوین اسناد سیاستی اظهار کرد: «تلاش می‌شود دیدگاه‌های مطرح‌شده در نشست‌ها بدون تغییر و با حفظ محتوای اصلی منعکس شود و در صورت وجود اختلاف‌نظر میان شرکت‌کنندگان، این تفاوت دیدگاه‌ها نیز در سند نهایی بازتاب یابد تا زمینه آزاداندیشی و تبادل نظر حفظ شود.»

وی ادامه داد: «برخی از اسناد سیاستی تهیه‌شده در این مجموعه، همانند اسناد پیشین، به‌صورت عمومی منتشر خواهند شد و در مواردی نیز ممکن است بخش‌هایی از آن‌ها با هدف بهره‌برداری تخصصی در اختیار دستگاه‌ها و بخش‌های مرتبط قرار گیرد.»

رئیس مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی شهر اصفهان با تأکید بر اهمیت حفظ تنوع دیدگاه‌ها در فرایند سیاست‌پژوهی افزود: «انعکاس نظرات مختلف و رعایت امانت‌داری در ثبت و تحلیل مباحث، از اصول مورد توجه این مجموعه است تا نتایج نشست‌ها بتواند تصویری دقیق‌تر از دیدگاه‌های شرکت‌کنندگان ارائه دهد.»

باشگاه شهراندیشان؛ بستری برای تسریع بررسی مسائل شهری و اجتماعی

نباتی‌نژاد با دعوت از اعضای نشست برای مشارکت بیشتر در فعالیت‌های باشگاه شهراندیشان بیان کرد: «این مجموعه با رویکرد اندیشکده‌ای تلاش می‌کند مسائل و موضوعات مختلف را در بازه زمانی کوتاه‌تر و در چارچوبی محدودتر بررسی کند و نتایج حاصل از این بررسی‌ها را در اختیار مخاطبان و بخش‌های هدف قرار دهد.»

وی با اشاره به ظرفیت پژوهش‌های دانشگاهی و ضرورت استفاده کاربردی از نتایج تحقیقات افزود: «بسیاری از فعالیت‌های پژوهشی طی سال‌ها در کتابخانه‌های دانشگاهی و با بهره‌گیری از ظرفیت استادان، مدیران پروژه و منابع گوناگون انجام شده‌اند؛ اما باشگاه شهراندیشان می‌کوشد فرایند بررسی مسائل، جمع‌بندی دیدگاه‌ها و انتقال نتایج به بخش‌های مرتبط را با سرعت بیشتری پیش ببرد.»

رئیس مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی شهر اصفهان تصریح کرد: «رویکرد این مجموعه، بهره‌گیری از ظرفیت مشارکت شهروندان، صاحب‌نظران و فعالان حوزه‌های مختلف برای بررسی مسائل و ارائه نتایجی است که بتواند در فرایند تصمیم‌سازی و سیاست‌گذاری مورد استفاده قرار گیرد.»

دعوت از خبرنگاران برای مشارکت در سیاست‌پژوهی و انعکاس مسائل شهری

نباتی‌نژاد در پایان با تأکید بر ضرورت توسعه مشارکت اجتماعی و رسانه‌ای در فعالیت‌های باشگاه شهراندیشان خاطرنشان کرد: «همراهی اعضا و مشارکت فعال شهروندان می‌تواند ظرفیت این مجموعه را تقویت کند و زمینه بهره‌گیری گسترده‌تر از دیدگاه‌های مختلف را در بررسی مسائل شهری و اجتماعی فراهم سازد.»

وی از خبرنگاران و فعالان رسانه‌ای نیز خواست متناسب با حوزه‌های تخصصی خود، موضوعات مطرح‌شده در نشست‌های این باشگاه را پیگیری کنند و افزود: «خبرنگاران می‌توانند با انعکاس رسانه‌ای موضوعات، بررسی مسائل و پیگیری نتایج نشست‌ها، دامنه توجه عمومی به این مباحث را افزایش دهند و در تقویت ارتباط میان شهروندان، نهادهای پژوهشی و بخش‌های تصمیم‌گیر نقش مؤثری ایفا کنند.»