نمی‌توان با مقصر دانستن رانندگان، مسئولیت ایمنی جاده قدیم قم ـ کاشان را نادیده گرفت

به گزارش پایگاه خبری اصفهان سبز، حجت‌الاسلام غلامرضا پهلوانی، امام جمعه منطقه مشکات، در واکنش به اظهارات مدیرکل راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای استان اصفهان درباره علت وقوع تصادفات مرگبار اخیر در محور قدیم قم ـ کاشان، با تأکید بر ضرورت پاسخ‌گویی دستگاه‌های مسئول اظهار کرد: تشخیص خطای انسانی به‌عنوان علت مستقیم تصادف، نباید جایگزین بررسی سهم احتمالی نواقص زیرساختی، وضعیت نگهداری راه و مسئولیت‌های قانونی دستگاه متولی ایمنی جاده شود.

وی با اشاره به جان‌باختن ۱۴ نفر از هم‌وطنان در دو سانحه رانندگی طی کمتر از ۳۰ ساعت، این حوادث را فاجعه‌ای دانست که نمی‌توان با چند اظهارنظر کلیشه‌ای از کنار آن عبور کرد یا مسئولیت‌های قانونی و مدیریتی مرتبط با ایمنی محور را به حاشیه راند.

امام جمعه مشکات در همین زمینه گفت: در پی اظهارات مدیرکل محترم راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای استان اصفهان مبنی بر اینکه علت اصلی این حوادث، خطای انسانی و انحراف به چپ خودروها بوده است، لازم می‌دانم از موضع مسئولیت دینی و اجتماعی و در دفاع از حقوق مردم منطقه، نکاتی را صریح و بی‌پرده مطرح کنم.

خطای انسانی، پایان بررسی حوادث نیست

پهلوانی با تأکید بر اینکه رعایت قوانین راهنمایی و رانندگی، پرهیز از سرعت غیرمجاز و توجه رانندگان به اصول ایمنی ضرورتی انکارناپذیر است، تصریح کرد: پرسش اساسی اینجاست که آیا صرف اعلام خطای انسانی برای خاتمه دادن به بررسی مسئولیت‌های دستگاه متولی راه کافی است؟

وی افزود: در یک محور پرتردد و حادثه‌خیز، کیفیت هندسی مسیر، عرض سواره‌رو، وضعیت شانه راه، روشنایی، خط‌کشی، علائم هشداردهنده، حفاظ‌های ایمنی، وضعیت آسفالت و امکان گریز اضطراری خودروها باید به‌صورت دقیق و مستقل بررسی شود.

امام جمعه مشکات خاطرنشان کرد: در دانش مهندسی راه، ایمنی یک مسیر صرفاً به رفتار راننده وابسته نیست؛ بلکه راه ایمن، مسیری است که حتی در صورت بروز خطای انسانی نیز تا حد امکان از تبدیل یک اشتباه به حادثه‌ای جبران‌ناپذیر جلوگیری کند.

به گفته وی، اگر انحراف به چپ علت وقوع این تصادفات بوده است، باید مشخص شود چه عواملی زمینه‌ساز چنین انحرافی شده و آیا زیرساخت جاده توانسته است از شدت پیامدهای آن بکاهد؟

پهلوانی تأکید کرد: تشخیص علت مستقیم حادثه، جایگزین بررسی نواقص احتمالی زیرساختی و مسئولیت‌های مرتبط با نگهداری راه نیست.

مطالبه شفاف‌سازی درباره کاهش عرض آسفالت محور کاشان ـ مشکات

امام جمعه مشکات در ادامه، موضوع کاهش عرض آسفالت در محور کاشان ـ مشکات را یکی از مسائل مهم و همچنان بی‌پاسخ دانست و گفت: این موضوع در جریان اقدامات عمرانی و بازسازی مسیر، موجب اعتراض و نارضایتی عمومی شهروندان شده است.

وی با طرح پرسش‌هایی درباره ابعاد فنی و اجرایی این موضوع، خواستار پاسخ‌گویی شفاف مسئولان شد و اظهار کرد: مردم حق دارند بدانند عرض آسفالت این مسیر پیش از اجرای عملیات عمرانی دقیقاً چقدر بوده و پس از آن به چه میزان رسیده است.

پهلوانی همچنین خواستار روشن شدن این موارد شد:

1. آیا کاهش عرض آسفالت بر اساس مطالعات فنی و مهندسی و مطابق استانداردهای مصوب طراحی و نگهداری راه انجام شده است؟

2. در صورت وجود ضرورت فنی برای این تغییر، مستندات و محاسبات کارشناسی آن کجاست؟

3. چه شخص یا نهادی این تصمیم را پیشنهاد داده، کدام مرجع آن را تصویب کرده و چه دستگاهی بر اجرای آن نظارت داشته است؟

4. آیا آثار این تغییر بر ظرفیت عبور، فاصله جانبی ایمن، امکان مانور خودروها و فضای توقف اضطراری بررسی شده است؟

وی با تأکید بر اینکه هدف از طرح این پرسش‌ها پیش‌داوری یا صدور حکم بدون بررسی کارشناسی نیست، افزود: نمی‌توان پذیرفت یک مطالبه روشن مردمی برای مدت طولانی بدون پاسخ باقی بماند. اگر اقدام انجام‌شده مطابق ضوابط بوده، مستندات آن باید به‌صورت شفاف و عمومی ارائه شود و اگر اشکال فنی یا اجرایی وجود داشته، باید مسئولانه برای اصلاح آن اقدام کرد.

امام جمعه مشکات تصریح کرد: مردم این منطقه حق دارند بدانند چرا عرض آسفالت جاده‌ای که روزانه با آن سروکار دارند کاهش یافته و چرا تاکنون پاسخ قانع‌کننده‌ای به اعتراض آنان داده نشده است. سکوت در برابر این پرسش، نه پاسخ کارشناسی است و نه نشانه حل مسئله.

مطالبه بررسی ترک فعل‌های احتمالی در ایمن‌سازی محور

پهلوانی با اشاره به سابقه طولانی مشکلات جاده قدیم قم ـ کاشان اظهار کرد: وضعیت این محور مسئله امروز و دیروز نیست و سال‌هاست مردم مشکات، سن‌سن، آب‌شیرین، نوش‌آباد و دیگر مناطق پیرامونی نسبت به شرایط آن هشدار داده و خواستار ایمن‌سازی، اصلاح نواقص و تعیین تکلیف پروژه دوبانده‌سازی شده‌اند.

وی افزود: هنگامی که یک خطر به‌صورت مکرر از سوی مردم و مسئولان محلی اعلام می‌شود، دیگر نمی‌توان با برخوردهای مقطعی و اقدامات پراکنده، اصل مطالبه را نادیده گرفت.

امام جمعه مشکات خواستار پاسخ‌گویی درباره موارد زیر شد:

• چه گزارش‌های کارشناسی درباره نقاط حادثه‌خیز این محور طی سال‌های گذشته تهیه شده است؟

• چه میزان اعتبار برای رفع نواقص ایمنی پیش‌بینی و تخصیص یافته و چه مقدار از آن هزینه شده است؟

• کدام اقدامات مصوب به اجرا نرسیده و علت تأخیر در اجرای آن‌ها چه بوده است؟

• چرا با وجود تکرار حوادث و هشدارهای متعدد، مردم همچنان با دغدغه جدی ایمنی در این مسیر تردد می‌کنند؟

• چه کسی درباره تأخیرها، تصمیم‌های اجرایی و نواقص احتمالی پاسخ‌گوست؟

وی تأکید کرد: در صورت وجود قصور یا ترک فعل احتمالی در انجام وظایف قانونی، باید با بررسی مستند و از مسیر مراجع نظارتی و قانونی، ابعاد موضوع مشخص شود.

پهلوانی مسئولیت‌پذیری مدیریتی را به معنای جدی گرفتن خطر پیش از وقوع فاجعه دانست و خاطرنشان کرد: نباید پس از هر حادثه صرفاً به توصیه رانندگان برای رعایت احتیاط بسنده کرد.

دوبانده‌سازی محور قدیم قم ـ کاشان؛ مطالبه‌ای فراتر از وعده‌های تکراری

امام جمعه مشکات در بخش دیگری از سخنان خود، دوبانده‌سازی محور قدیم قم ـ کاشان را از مطالبات جدی مردم منطقه برشمرد و گفت: مردم از شنیدن اینکه مطالعات در حال انجام است، مکاتبات صورت گرفته و موضوع در دست پیگیری است، خسته شده‌اند.

وی با اشاره به اینکه مطالعات، اخذ مجوزها و تأمین اعتبار از مراحل ضروری اجرای پروژه‌های عمرانی است، افزود: این مراحل باید دارای زمان‌بندی مشخص، مسئول معین و خروجی قابل ارزیابی باشند.

پهلوانی تصریح کرد: وقتی سال‌ها از ضرورت اجرای باند دوم این محور سخن گفته می‌شود، انتظار مردم این است که نتیجه پیگیری‌ها را در میدان عمل مشاهده کنند.

وی از مدیرکل راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای استان اصفهان و سایر مسئولان ذی‌ربط خواست به‌صورت شفاف مشخص کنند:

1. مطالعات باند دوم محور قدیم قم ـ کاشان در چه مرحله‌ای قرار دارد؟

2. موانع اجرایی، اعتباری و اداری این پروژه دقیقاً چیست؟

3. مسئولیت هر بخش از پروژه بر عهده کدام دستگاه است؟

4. عملیات اجرایی این طرح چه زمانی آغاز خواهد شد؟

5. تا زمان اجرای طرح دوبانده‌سازی، چه برنامه فوری و زمان‌بندی‌شده‌ای برای ارتقای ایمنی مسیر در نظر گرفته شده است؟

وی تأکید کرد: مردم به‌جای عبارت‌های کلی، برنامه عملیاتی، اعتبار مشخص و تاریخ اجرای تعهدات را مطالبه می‌کنند.

هفت مطالبه مشخص مردم مشکات از مسئولان راهداری

پهلوانی در ادامه، با اشاره به مسئولیت اجتماعی و شرعی خود در قبال دغدغه‌های شهروندان مشکات، هفت مطالبه مشخص را از مدیرکل راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای استان اصفهان و سایر دستگاه‌های مسئول مطرح کرد:

1. تشکیل هیئت کارشناسی مستقل و تخصصی برای بررسی ابعاد فنی حوادث اخیر و انتشار نتایج کارشناسی در چارچوب ضوابط قانونی.

2. ارائه گزارش مستند درباره تغییر عرض آسفالت محور کاشان ـ مشکات، دلایل فنی و مجوزهای مربوط به آن.

3. انجام بازدید میدانی فوری از مسیر با حضور نمایندگان مردم، کارشناسان فنی، مسئولان شهری و دستگاه‌های نظارتی.

4. بررسی و اصلاح فوری نواقص احتمالی مربوط به عرض سواره‌رو، شانه راه، روشنایی، خط‌کشی، علائم، حفاظ‌های ایمنی و نقاط حادثه‌خیز.

5. اعلام برنامه زمان‌بندی‌شده و شفاف برای تکمیل مطالعات، تأمین اعتبار و آغاز عملیات اجرایی باند دوم محور قدیم قم ـ کاشان.

6. بررسی عملکرد سال‌های گذشته اداره‌کل راهداری در حوزه نگهداری و ارتقای ایمنی این محور و تعیین تکلیف قصورهای احتمالی از مسیر قانونی.

7. ارائه گزارش رسمی به مردم منطقه درباره اقدامات انجام‌شده، اعتبارات هزینه‌شده و تعهدات باقی‌مانده.

جان مردم، موضوع تعارف‌های اداری نیست

امام جمعه مشکات در بخش پایانی سخنان خود با تأکید بر اینکه این مطالبات به معنای تقابل با مجموعه راهداری یا نادیده گرفتن زحمات کارکنان آن نیست، اظهار کرد: بسیاری از نیروهای راهداری در شرایط دشوار برای خدمت به مردم تلاش می‌کنند و شایسته تقدیر هستند؛ اما میان قدردانی از زحمات نیروهای خدوم و مطالبه پاسخ‌گویی از مدیران مسئول، هیچ تعارضی وجود ندارد.

وی افزود: نه به دنبال متهم کردن بی‌دلیل کسی هستیم و نه اجازه می‌دهیم با یک اظهارنظر کلی، پرسش‌های جدی مردم بی‌پاسخ بماند.

پهلوانی خطاب به مدیرکل راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای استان اصفهان گفت: اگر خطای انسانی علت اصلی حوادث بوده است، آن را با مستندات کارشناسی اثبات کنید؛ اما هم‌زمان درباره سهم احتمالی وضعیت راه، کیفیت نگهداری، عرض آسفالت، روشنایی و سایر عوامل مؤثر نیز پاسخ روشن بدهید.

وی با اشاره به حق مردم مشکات و منطقه کاشان برای مطالبه‌گری از مسئولان خاطرنشان کرد: این مردم سال‌ها در کنار نظام، انقلاب و کشور ایستاده‌اند و امروز نیز چیزی جز امنیت، آرامش و حفظ جان عزیزانشان مطالبه نمی‌کنند.

امام جمعه مشکات از مسئولان استان و شهرستان خواست این مطالبه را نه صرفاً یک اعتراض محلی، بلکه مسئله‌ای جدی در حوزه حقوق عمومی و صیانت از جان شهروندان بدانند.

پهلوانی تأکید کرد: تا روشن شدن ابعاد فنی و مدیریتی موضوع، ارائه پاسخ‌های مستند و مشاهده اقدامات عملی، پیگیری این مطالبه ادامه خواهد داشت.

وی در پایان با ابراز نگرانی از وضعیت این محور و با اشاره به شرایط مردم منطقه، خانواده‌های داغدار و مسافران عبوری گفت: جاده‌ای که مردم هر روز از آن عبور می‌کنند، نباید به مسیری برای نگرانی خانواده‌ها و انتظار تلخ خبرهای ناگوار تبدیل شود.

امام جمعه مشکات همچنین ابراز امیدواری کرد مسئولان صدای این نگرانی را بشنوند و پیش از وقوع حادثه‌ای دیگر و داغدار شدن خانواده‌ای دیگر، تصمیمی متناسب با اهمیت و ضرورت این مطالبه ملی و منطقه‌ای اتخاذ کنند.